Coach Talk 02: Freelance Coaching Business


PHẦN 1: Những điều cần biết về coaching

Theo ICF, Coaching (Khai vấn) là quá trình làm việc đồng sáng tạo giữa coach và khách hàng. Qua đó coach truyền cảm hứng cho khách hàng & thúc đẩy suy nghĩ sáng tạo giúp khách hàng phát huy tối đa tiềm năng cá nhân trong cuộc sống và sự nghiệp.


Coaching khác với các loại hình phát triển bản thân khác như sau:


Coaching vẫn còn là một ngành nghề khá mới tại Việt Nam và bắt đầu phát triển mạnh trong vài năm trở lại đây. Theo Liên đoàn khai vấn quốc tế (ICF), đây là ngành có tốc độ phát triển nhanh thứ hai chỉ sau công nghệ thông tin.


Số liệu về nghề coach theo ICF & PWC Survey 2019:

Theo khảo sát này, thu nhập theo giờ của một người coach ở khu vực châu Á Thái Bình Dương là $251/giờ, và theo năm là khoảng $33.000/năm. Trung bình một người coach ở khu vực châu Á Thái Bình Dương có khoảng 6,5 năm kinh nghiệm trong nghề.

Ở Viêt Nam, khảo sát của Câu lạc bộ Coach Hà Nội - HCC năm 2021:


Thời gian thực hành & Hành nghề của các coach như sau:

  • 32% có thời gian học và thực hành nghề dưới 6 tháng

  • 25% có thời gian học và thực hành nghề từ 6 – 12 tháng

  • 19% thực hành nghề trong hơn 2 năm;

  • 15% có thời gian thực hành nghề trong 3 năm

  • 6% người tham gia khảo sát có kinh nghiệm làm nghề trên 5 năm.

Và mức thu nhập bình quân/tháng:

  • 49% chuyên gia khai vấn chưa có thu nhập từ nghề;

  • 16% có thu nhập < 5 triệu/tháng

  • 16% có thu nhập từ 5-10 triệu/tháng

  • 12% có thu nhập từ 10 – 30 triệu/tháng;

  • 4% có thu nhập từ 30 – 50 triệu/tháng;

  • 3% có thu nhập trên 100 triệu/tháng.

Số liệu khảo sát trên cho thấy, có đến 57% coach có thời gian học và thực hành nghề dưới 1 năm. Vì thế con số 49% coach chưa có thu nhập từ nghề cũng là điều có thể hiểu được, bởi nghề khai vấn tại Việt Nam còn rất mới và chỉ phát triển mạnh mẽ từ năm 2020 trở lại đây. Với nghề này, không phải ngay lập tức có thể kiếm được thu nhập mà cần có sự rèn luyện kỹ năng, xây dựng thương hiệu và triển khai coaching business.

Bên cạnh đó, con số 4% coach có thu nhập từ 30 – 50 triệu/tháng; và 3% coach có thu nhập trên 100 triệu/tháng cho thấy coaching đã được thị trường đón nhận và rất có tiềm năng phát triển.

Vậy, những coach có thu nhập hơn 100 triệu/tháng, họ làm gì và làm thế nào?

  • Họ có bao nhiêu dịch vụ khai vấn? 100% có từ 3 – 4 dịch vụ khai vấn khác nhau;

  • Số lượng khách hàng/năm: 15 – 30 khách hàng

  • Chứng chỉ chuyên môn: 100% có 2 - 3 chứng chỉ quốc tế của ICF, Action Learning Coach, Executive Coaching

  • Kinh nghiệm: Từ 3 năm đến 5 năm trở lên; Làm nghề toàn thời gian

  • Đối tượng khách hàng: 100% hướng tới cả 2 nhóm khách hàng cá nhân và khách hàng DN

Về các loại hình coach trên thế giới, thông thường sẽ có 2 nhánh chính là Life Coaching và Business Coaching. Trong mỗi nhánh này sẽ chia thành nhiều ngách nhỏ với những đặc thù riêng.


Để tìm hiểu thêm về bức tranh toàn cảnh về thị trường coach, điểm đặc thù trong mỗi lĩnh vực, cách để bạn hỗ trợ khách hàng; đồng thời, định hình được ngách coach mà bạn muốn theo đuổi một cách chuyên nghiệp, bạn có thể đăng ký nhận Ebook: 20 ngách coach phổ biến.

PHẦN 2: Lộ trình trở thành Freelance Coach

Muốn trở thành một life coach, business coach… , bạn cần dành thời gian để tìm hiểu kỹ: khách hàng thực sự muốn gì, họ có cần những thứ mà mình đang cung cấp hay không, họ hiểu đó là gì hay chưa và bạn có thể giúp họ cụ thể như thế nào hoặc ở mức độ nào.


Coach là dịch vụ cao cấp, cần lòng tin, kiến thức mới sẵn lòng mua. Nếu không tạo được sự khác biệt, không thể hiện được chuyên môn của mình ở đầu ra, sẽ rất khó để người khác tin tưởng và sử dụng dịch vụ của bạn. Tùy vào trường phái và ngách bạn chọn, chẳng hạn Parenting, nếu không có kiến thức về tâm lý học phát triển và tâm lý học trẻ nhỏ thì rất khó để đặt được câu hỏi đúng cho khách hàng và giúp họ tìm ra mục tiêu phù hợp.


Nếu không muốn bị quá tải và giúp mọi người không bị bối rối khi nhắc đến tên mình, bạn chỉ nên chọn 1 ngách ở 1 thời điểm. Một cách tiếp cận gợi ý khi làm coach là viết ra những gì bạn thích, bạn giỏi, bạn có kinh nghiệm (mỗi thứ liệt kê 10 điều). Sau đó xem xét xem có thứ gì bạn vừa thích, vừa giỏi và vừa có kinh nghiệm hay không? Nếu không có thì ít nhất có vài thứ bạn vừa thích vừa giỏi, hoặc vừa thích vừa có kinh nghiệm.


Coaching là công cụ rất hữu ích, nhưng vì thị trường còn quá mới, nên việc đầu tiên là chúng ta phải thực hành nó trước đã, rồi sau đó sẽ lan tỏa và cho người khác trải nghiệm. Vai trò của người coach không phải là tìm kiếm và đồng hành với duy nhất 1 coachee nào đó mà lan tỏa đến nhiều người, giúp nhiều người hơn thông qua dịch vụ đó.


Coach Linh Phan chia sẻ:

Trong suốt 3 năm ròng rã từ 2019, mình liên tục tạo ra nội dung giúp họ không chỉ hiểu thêm về tâm lý con cái mà còn có thể tự làm việc với bản thân họ để phát triển sức mạnh nội tại của họ. Rất nhiều người chia sẻ rằng chỉ nhờ đọc những nội dung mình viết một cách đều đặn mà họ đã có sự tự tin hơn trong hành trình của họ, nhận thức được vai trò của họ và vượt qua được những thách thức thường gặp trong cuộc sống hằng ngày liên quan tới con cái cũng như những mối quan hệ trong gia đình. Mình dành ba năm chỉ để lắng nghe, để đồng cảm và để chia sẻ với họ. Mình đã giúp họ tự thực hành cái gọi là self-coaching.


Kết quả là mình có hơn 40.000 người theo dõi. Có những bài viết mình không hề quảng cáo, không hề giới thiệu sản phẩm dịch vụ, và có những thời điểm 1 tháng mình chỉ viết 4 bài viết thôi nhưng đem về 200 khách hàng coach 1:1. Bạn hãy dẫn dắt họ đi từ biết, đến hiểu, rồi đến tin. Khi tin rồi, họ sẽ sẵn sàng đồng hành với mình. Quan trọng là chúng ta phải lan tỏa kiến thức của mình và những điều tốt đẹp của coaching trong cộng đồng lớn. Để rồi, khách hàng sẽ tìm mình khi họ có vấn đề và mọi thứ đến một cách tự nguyện.”

Coach Linh Phan cũng lập một cộng đồng dành cho người tập viết mà các bài hướng dẫn có lồng ghép việc self-coach vào trong đó, để các thành viên nhìn nhận bản thân, chiêm nghiệm và viết ra, vừa tập viết vừa làm dày nội tâm của mình.

Những chia sẻ trên mở ra tư duy mới cho người làm coach: hãy thử đi những con đường riêng, phát triển theo cách mà bạn cho là hữu ích. Nếu không, bạn sẽ mãi mãi đi theo sau người khác. Con đường đó bắt đầu bằng việc thể hiện sự nghiêm túc và chuyên nghiệp của mình bằng cách học và thực hành, trang bị kiến thức và kỹ năng về coach và có chứng chỉ đàng hoàng. Việc bạn đầu tư thời gian và tài chính cho việc này là cần thiết để bạn có thể đi sâu vào nghề.


Dưới góc độ đơn vị đào tạo, Coach Quách Hiền chia sẻ, ICF (Liên đoàn Khai vấn Quốc tế ) là tổ chức lớn nhất và uy tín nhất trên thế giới về Coaching. ICF cung cấp chứng nhận hành nghề uy tín và độc lập, được công nhận trên toàn thế giới cho những nhà khai vấn nào hội đủ điều kiện khắt khe được đặt ra bởi ICF. Đây là con đường giá trị khi bạn muốn định vị bản thân là một coach chuyên nghiệp theo chuẩn quốc tế.

Khảo sát của ICF cũng cho thấy có đến 85% khách hàng lựa chọn coach có chứng chỉ uy tín để sử dụng dịch vụ coach.

Kể từ tháng 8/2022, lộ trình của ICF sẽ có một số thay đổi, theo đó sẽ chỉ còn Level 1, Level 2 và Level 3 tương ứng Associate Certified Coach (ACC), Professional Certified Coach (PCC) và Master Certified Coach (MCC)