top of page

Quản Lý Cảm Xúc Là Gì? Cẩm Nang Quản Lý Cảm Xúc Cho Nhà Lãnh Đạo

Đã cập nhật: 18 thg 12, 2023


Quản lý cảm xúc là một kỹ năng thiết yếu cho các nhà lãnh đạo. Nó cho phép họ hiểu và quản lý cảm xúc của bản thân và người khác, ngay cả trong những tình huống căng thẳng nhất. Điều này giúp họ đưa ra quyết định sáng suốt, xây dựng mối quan hệ bền chặt và tạo ra một môi trường làm việc tích cực.


Tuy nhiên, nhiều nhà lãnh đạo không được đào tạo về quản lý cảm xúc. Kết quả là, họ phản ứng theo cách không phù hợp, dẫn đến các vấn đề như mâu thuẫn, giảm hiệu suất và thậm chí để mất nhân viên.


Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn tổng quan về quản lý cảm xúc, tầm quan trọng của kỹ năng quản lý cảm xúc đối với nhà lãnh đạo và các phương pháp rèn luyện kỹ năng này.


Ebook Executive Coaching Khai vấn lãnh đạo cấp điều hành


Mục lục

Quản lý cảm xúc là gì?


Quản lý cảm xúc là khả năng chủ động nhận biết, hiểu và kiểm soát cảm xúc của bản thân trong mọi tình huống. Đây là một kỹ năng quan trọng giúp chúng ta giao tiếp hiệu quả, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp và đạt được mục tiêu của mình.


Về cơ bản, quản lý cảm xúc bao gồm các khía cạnh sau:

  • Nhận biết cảm xúc: Bước đầu tiên trong quản lý cảm xúc là nhận biết được cảm xúc của bản thân. Chúng ta cần biết mình đang cảm thấy gì, cảm xúc đó mạnh hay yếu, và nó bắt nguồn từ đâu,...

  • Hiểu cảm xúc: Khi đã nhận biết được cảm xúc, chúng ta cần hiểu rõ về ý nghĩa của cảm xúc đó. Nó có thể là một cảm xúc tích cực hay tiêu cực? Nó ảnh hưởng đến chúng ta như thế nào? Nó sẽ dẫn đến hành vi gì?

  • Kiểm soát cảm xúc: Kiểm soát cảm xúc là khả năng điều chỉnh cảm xúc của bản thân sao cho phù hợp với tình huống. Chúng ta cần học cách kiểm soát cảm xúc của mình, không để cảm xúc chi phối hành vi của mình.



quản lý cảm xúc là gì, định nghĩa quản lý cảm xúc
Quản lý cảm xúc là gì?


Quản lý cảm xúc: Kỹ năng cần thiết của nhà lãnh đạo


Quản lý cảm xúc là một kỹ năng không thể thiếu đối với nhà lãnh đạo. Nó bao gồm hai khía cạnh: quản lý cảm xúc của bản thân và hỗ trợ nhân viên trong việc quản lý cảm xúc của họ. 


Tầm quan trọng của việc quản lý cảm xúc của bản thân

  • Cảm xúc có thể lây lan: Khi nhà lãnh đạo thể hiện cảm xúc tiêu cực, nhân viên sẽ cảm thấy tiêu cực và làm việc kém hiệu quả. Ngược lại, khi nhà lãnh đạo thể hiện cảm xúc tích cực, nhân viên sẽ cảm thấy thoải mái và làm việc hiệu quả hơn.

  • Nhà lãnh đạo là tấm gương: Nhân viên sẽ học hỏi và noi theo nhà lãnh đạo. Nếu không thể quản lý cảm xúc của bản thân, họ sẽ khó có thể trở thành tấm gương tốt cho nhân viên.

  • Quản lý cảm xúc giúp nhà lãnh đạo bình tĩnh, tự chủ và kiểm soát trong những tình huống khó khăn.

Tầm quan trọng của hỗ trợ nhân viên quản lý cảm xúc 

  • Cảm xúc của nhân viên ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc: Khi nhân viên cảm thấy thoải mái và được tôn trọng, họ sẽ làm việc hiệu quả và sáng tạo hơn. Ngược lại, khi nhân viên cảm thấy tiêu cực, họ có thể kém hiệu quả và có thái độ thù địch hơn.

  • Nhà lãnh đạo cần tạo ra một môi trường làm việc tích cực. Bằng cách quản lý cảm xúc của nhân viên, nhà lãnh đạo có thể giúp tạo ra một môi trường làm việc tích cực, nơi mọi người làm việc hiệu quả và vui vẻ.


Các phương pháp rèn luyện kỹ năng quản lý cảm xúc cho nhà lãnh đạo


1/ Nhận thức được cảm xúc và nguyên nhân khơi dậy chúng


Bước đầu tiên để quản lý cảm xúc là nhận thức được cảm xúc của bản thân. Điều này có nghĩa là nhà lãnh đạo cần chú ý đến những gì mình đang cảm thấy, cả những cảm xúc tích cực và tiêu cực. Khi nhận thức được cảm xúc của mình, họ sẽ có thể bắt đầu hiểu chúng và cách chúng ảnh hưởng đến bản thân họ.


Nhận thức và gọi tên cảm xúc của bản thân

Nhà lãnh đạo có thể áp dụng một số phương pháp sau để nhận thức được cảm xúc của bản thân:

  • Suy ngẫm về cảm xúc: Nhà lãnh đạo nên dành thời gian mỗi ngày để suy nghĩ về những gì mình đang cảm thấy với những câu hỏi như: Tôi đang cảm thấy thế nào? Cảm xúc này bắt nguồn từ đâu? Cảm xúc này có ảnh hưởng gì đến tôi?

  • Lắng nghe cơ thể: Cơ thể một người cho họ biết nhiều điều về cảm xúc của họ. Ví dụ, cảm giác tức giận đi kèm với tim đập nhanh, mặt đỏ hoặc cơ bắp căng cứng. Khi cảm thấy lo lắng, một người có thể cảm thấy bồn chồn, khó thở hoặc đổ mồ hôi.

  • Quan sát hành vi: Hành vi của nhà lãnh đạo cũng có thể cung cấp cho họ manh mối về cảm xúc của họ. Khi cảm thấy tức giận, họ có thể nói to, la hét hoặc đập phá đồ đạc. Khi cảm thấy buồn bã, họ có thể thu mình lại, khóc và không muốn tiếp xúc với ai. Khi cảm thấy lo lắng, họ có thể lặp đi lặp lại những hành động như gãi đầu hoặc cắn móng tay.


Tìm hiểu về nguyên nhân gây ra những cảm xúc đó

Khi đã nhận thức được cảm xúc của mình, bước tiếp theo là tìm hiểu về chúng và nguyên nhân mà chúng “ghé thăm". Điều này sẽ giúp nhà lãnh đạo phản hồi với những cảm xúc đó một cách lành mạnh và hiệu quả hơn. 


Dưới đây là một số cách để tìm hiểu về cảm xúc của mình:


#1 - Chiêm nghiệm về các trải nghiệm trong quá khứ:

Các trải nghiệm trong quá khứ của một người có thể ảnh hưởng lớn đến cách họ cảm nhận về những điều trong hiện tại. Nhà lãnh đạo nên dành thời gian để suy ngẫm về các trải nghiệm trong quá khứ của mình để xem chúng có thể đang ảnh hưởng đến cảm xúc của họ hiện tại như thế nào. Cụ thể, hãy hỏi bản thân những câu hỏi như:

  • Tôi đã từng cảm thấy thế nào trong những tình huống này?

  • Những yếu tố nào đã góp phần khiến tôi cảm thấy như vậy?

  • Tôi có thể học hỏi gì từ những trải nghiệm này?


Ví dụ, nếu nhà lãnh đạo cảm thấy lo lắng khi phải thuyết trình trước đám đông, họ có thể hỏi bản thân những câu hỏi sau:

  • Tôi đã từng cảm thấy thế nào khi thuyết trình trước đám đông trong quá khứ?

  • Tôi đã gặp phải những khó khăn gì khi thuyết trình?

  • Tôi đã học hỏi được gì từ những kinh nghiệm đó?


#2 - Tìm kiếm sự giúp đỡ từ chuyên gia:

Nếu gặp khó khăn trong việc hiểu cảm xúc của mình, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ từ một chuyên gia có chuyên môn về quản lý cảm xúc. Một nhà trị liệu hoặc một nhà khai vấn có thể giúp nhà lãnh đạo hiểu cảm xúc của họ và phát triển các kỹ năng để đối phó với chúng một cách lành mạnh.


Việc tìm hiểu về nguyên nhân gây ra cảm xúc là một quá trình cần có thời gian và nỗ lực. Khi nhà lãnh đạo hiểu cảm xúc của mình, họ có thể quản lý chúng một cách lành mạnh và hiệu quả hơn, từ đó nâng cao hiệu quả lãnh đạo của mình.


nhà khai vấn trao đổi cùng khách hàng trong phiên coaching
Một nhà trị liệu hoặc chuyên gia khai vấn có thể giúp nhà lãnh đạo hiểu cảm xúc của họ và phát triển các kỹ năng để đối phó với chúng một cách lành mạnh.


2/ Học cách chấp nhận mọi cảm xúc của bản thân


Là một nhà lãnh đạo, việc phải đối mặt thường xuyên với áp lực hay những cảm xúc như căng thẳng, lo lắng, tức giận, hay thậm chí là buồn bã là điều hoàn toàn bình thường. Khi có thể chấp nhận những cảm xúc này, nhà lãnh đạo sẽ không bị chúng chi phối hay “nuốt chửng". 


Dưới đây là một số cách để rèn luyện khả năng chấp nhận cảm xúc của bản thân:

  • Thay đổi cách nhìn nhận cảm xúc: Thay vì coi một số cảm xúc là "xấu", hãy tiếp cận cảm xúc của mình từ góc độ tò mò, như một người đang quan sát dòng thuỷ triều lên và xuống, thay vì phán xét. Hãy nhớ rằng, cảm xúc là một phần tự nhiên của con người. Mọi người đều trải qua cảm xúc, cả tích cực và tiêu cực.

  • Tập trung vào hiện tại: Khi bắt đầu cảm thấy một cảm xúc mình không mong muốn, hãy cố gắng tập trung vào hiện tại. Tránh bị cuốn vào những suy nghĩ về quá khứ hoặc lo lắng về tương lai. Hãy dành một chút thời gian để hít thở sâu và cố gắng nhận thức được cơ thể và cảm xúc của mình.

  • Cho phép cảm xúc đến và đi: Cảm xúc là nhất thời. Chúng sẽ đến và đi. Khi cảm thấy một cảm xúc tiêu cực, hãy cho phép nó ở đó. Đừng cố gắng chống lại nó hoặc kìm nén nó. Hãy để nó trôi qua một cách tự nhiên bằng cách tự nhủ: “Tôi đang cảm thấy [cảm xúc]. Tôi cho phép nó ở đây và tôi sẽ vượt qua chuyện này.”


Rèn luyện khả năng chấp nhận cảm xúc là một quá trình gian nan, đòi hỏi thời gian và nỗ lực. Vì vậy, đừng quá áp lực với bản thân nếu chưa thể dễ dàng chấp nhận chúng.


3/ Thực hành tự xoa dịu bản thân 


Căng thẳng, kiệt sức hay burnout là ảnh hưởng lớn đến hiệu quả công việc, sức khỏe thể chất và tinh thần của nhà lãnh đạo. Thực hành tự xoa dịu bản thân là một kỹ năng quan trọng giúp giảm căng thẳng, stress và duy trì sự cân bằng tinh thần.


Đây là một số “bài tập” tự xoa dịu bản thân mà nhà lãnh đạo có thể áp dụng:

  • Thực hành thiền và chánh niệm: Dành ra 10-15 phút mỗi ngày để thiền hoặc chánh niệm, giúp tập trung vào hiện tại và giảm suy nghĩ tiêu cực.

  • Tự massage hoặc yoga: Giúp thư giãn cơ thể và tinh thần. Tự massage các vùng cơ thể căng cứng hoặc thực hiện động tác yoga nhẹ nhàng.

  • Ngừng làm việc, nghỉ ngơi: Dù bận rộn, hãy dành thời gian nghỉ ngơi mỗi ngày như đi dạo, nghe nhạc, đọc sách hay đơn giản là nhắm mắt thư giãn.

  • Thở sâu: Hít vào chậm và sâu qua mũi, giữ hơi vài giây rồi thở ra từ từ bằng miệng, cách này giảm stress hiệu quả.

  • Nghe nhạc: Nghe các thể loại như cổ điển, ambient hay âm thanh thiên nhiên giúp thư giãn tinh thần.

  • Làm những việc mình yêu thích: Xả stress và tăng cường sức khỏe tinh thần bằng cách dành thời gian cho thú vui như đọc sách, nghe nhạc, tập thể thao, gặp gỡ bạn bè.

  • Viết nhật ký cảm xúc: Ghi chép về cảm xúc, suy nghĩ và trạng thái tâm lý để tỏa cảm xúc và giữ tinh thần cân bằng.

  • Tạo ra một môi trường thư giãn: Tạo ra không gian thư giãn với ánh sáng nhẹ, mùi hương dễ chịu và âm nhạc nhẹ.

  • Tự thưởng cho bản thân: Đặt ra những mục tiêu nhỏ và khi bạn đạt được chúng, hãy thưởng cho bản thân bằng những điều bạn thích.



4/ Thách thức các suy nghĩ tiêu cực của bản thân


Không phải mọi suy nghĩ của chúng ta đều đúng đắn. Những suy nghĩ tiêu cực và phi lý chính là nguyên nhân gây ra cảm giác lo lắng, căng thẳng, thậm chí dằn vặt bản thân.


Để đối phó với những suy nghĩ tiêu cực, cần học cách đánh giá lại nhận thức của bản thân bằng cách xem xét lại các suy nghĩ một cách khách quan, cố gắng tìm ra bằng chứng ủng hộ hoặc bác bỏ chúng.


Ví dụ, nếu đang nghĩ rằng mình là một người thất bại, hãy tìm những bằng chứng “bênh vực" bản thân thông qua một số câu hỏi:

  • Tôi đã từng thành công trong những việc gì?

  • Tôi đã từng đạt được những mục tiêu nào?

  • Tôi đã từng nhận được những lời khen ngợi nào?

  • Tôi đã từng giúp đỡ ai đó?

  • Tôi đã từng học hỏi và phát triển những kỹ năng gì?

  • Tôi đã từng trở nên giỏi hơn trong việc gì?

  • Tôi đã từng mở rộng tầm hiểu biết của mình về điều gì?

  • Có khi nào suy nghĩ này không đúng không?

  • Tôi đã từng có những thành công mà mình không nhớ?

  • Có người khác nghĩ rằng tôi là một người thành công không?

  • Liệu điều này có quan trọng trong một ngày/tuần/tháng/năm kể từ bây giờ không?

  • Điều này sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống của tôi như thế nào trong tương lai?


Việc thách thức suy nghĩ của mình không chỉ là một hành động mang tính cá nhân mà còn là một công cụ mạnh mẽ giúp xây dựng tâm trạng tích cực và cải thiện sức khỏe tinh thần. Khi dành thời gian để phân tích và hiểu rõ hơn về những suy nghĩ tiêu cực, nhà lãnh đạo cũng đang tạo ra cơ hội cho bản thân để thay đổi cách nhìn nhận về chính mình và thế giới xung quanh.

Bằng cách đặt ra những câu hỏi chi tiết và xác thực, họ đang khám phá ra những khía cạnh của bản thân mình và có thể dễ dàng nhìn nhận mọi thách thức từ góc độ tích cực hơn.


Quản lý cảm xúc là một kỹ năng quan trọng đối với bất kỳ nhà lãnh đạo hiện đại nào. Khả năng nhận biết, điều chỉnh và kiểm soát cảm xúc một cách hiệu quả giúp nhà lãnh đạo ra quyết định tốt hơn, giao tiếp và truyền cảm hứng cho người khác. 
Chương trình Executive Coaching của Coach For Life chính là bước đệm quan trọng để các nhà lãnh đạo phát triển và làm chủ được những kỹ năng này. Thông qua chương trình, nhà lãnh đạo không chỉ hiểu rõ hơn về cảm xúc của bản thân mà còn được xây dựng kế hoạch phát triển cá nhân cụ thể. Các chuyên gia hàng đầu sẽ đồng hành cùng học viên thông qua những phương pháp thực hành và trao đổi kinh nghiệm thực tế. Đây chính là cơ hội để các nhà lãnh đạo nâng cao năng lực của bản thân, thăng tiến trong sự nghiệp một cách có ý nghĩa.
Hãy tìm hiểu và bắt đầu hành trình của bạn cùng Coach For Life ngay hôm nay! Đăng ký nhận tư vấn miễn phí!

Tạm kết 


Quản lý cảm xúc không chỉ giúp nhà lãnh đạo kiểm soát bản thân trong những tình huống căng thẳng mà còn giúp họ xây dựng những mối quan hệ chặt chẽ và đội nhóm đoàn kết. Bằng cách kết hợp sự nhạy cảm với năng lực lãnh đạo vững vàng, họ có thể dẫn dắt nhân viên một cách hiệu quả, đồng thời tạo ra môi trường làm việc tích cực.


Comments


bottom of page